Μέθανα από Β (Αίγινα). Το νησάκι μπροστά είναι η Ν. Μονή
Μέθανα
Η χερσόνησος των Μεθάνων αποτελεί έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς γεωλογικούς σχηματισμούς του Σαρωνικού κόλπου. Πρόκειται για έναν ορεινό όγκο που ξεχωρίζει εύκολα από τη θάλασσα προς κάθε κατεύθυνση, καθώς στο εσωτερικό του βρίσκεται το ηφαιστειακό σύστημα των Μεθάνων, ανενεργό εδώ και περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια. Η σημερινή πόλη των Μεθάνων βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της χερσονήσου και αντικρίζει το στενό του Πόρου, αποτελώντας το κύριο λιμάνι και οικισμό της περιοχής.
Στην αρχαιότητα η πόλη των Μεθάνων βρισκόταν στη δυτική πλευρά της χερσονήσου, κοντά στο σημερινό Μεγαλοχώρι, πάνω σε έναν απότομο παραθαλάσσιο λόφο. Οι περιορισμένες αρχαιολογικές έρευνες έχουν δείξει ότι η περιοχή κατοικούνταν ήδη από την προϊστορική εποχή, όπως μαρτυρούν μυκηναϊκά ευρήματα. Τα ερείπια της αρχαίας πόλης σώζονται σε διάφορα σημεία, ενώ τα τείχη της ακρόπολης του 4ου αιώνα π.Χ. διατηρούνται ακόμη σε αρκετά καλή κατάσταση. Το αρχαίο λιμάνι βρισκόταν νοτιοανατολικά της σημερινής θέσης, κοντά στην περιοχή του Βαθιού.
Η χερσόνησος των Μεθάνων ήταν γνωστή από την αρχαιότητα για τις θερμές ιαματικές πηγές της. Θειούχα νερά αναβλύζουν από το υπέδαφος εδώ και περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια, τόσο κοντά στις ακτές όσο και μέσα στη θάλασσα σε διάφορα σημεία. Οι θεραπευτικές ιδιότητες των πηγών ήταν γνωστές ήδη από την αρχαιότητα, ενώ σήμερα λειτουργεί στην πόλη των Μεθάνων σύγχρονο λουτροθεραπευτικό κέντρο που προσελκύει επισκέπτες για θεραπείες και ευεξία.
Το ηφαιστειακό παρελθόν της περιοχής καθόρισε σε μεγάλο βαθμό και το τοπίο της. Σύμφωνα με τις περιγραφές των αρχαίων συγγραφέων Στράβωνα και Παυσανία, μια μεγάλη έκρηξη σημειώθηκε γύρω στο 250 π.Χ., προκαλώντας σοβαρές καταστροφές από λάβα και ηφαιστειακή τέφρα. Σήμερα η χερσόνησος διατηρεί έντονα τα σημάδια αυτής της γεωλογικής ιστορίας, με κρατήρες και πετρώματα από αρχαίες ροές λάβας. Ο πιο γνωστός κρατήρας είναι εκείνος της Καμένης Χώρας, ένα εντυπωσιακό ηφαιστειακό τοπίο που προσφέρει μοναδική θέα και θυμίζει το ηφαιστειακό παρελθόν των Μεθάνων.
Πόρος
Το νησί του Πόρου αποτελεί στην πραγματικότητα δύο νησιά που ενώθηκαν με την πάροδο του χρόνου: τη μικρή Σφαιρία και τη μεγαλύτερη Καλαυρία. Στη Σφαιρία, το μικρό νησί απέναντι από το Γαλατά, είναι χτισμένη αμφιθεατρικά η σημερινή πόλη του Πόρου. Μέσω μιας γέφυρας συνδέεται με την Καλαυρία, η οποία αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του νησιού και καλύπτεται από χαμηλά βουνά και πευκοδάση.
Η Σφαιρία, σύμφωνα με την παράδοση, πήρε το όνομά της από τον Σφαίρο, τον ικανό ηνίοχο του Πέλοπα, χάρη στον οποίο ο Πέλοπας κέρδισε την περίφημη αρματοδρομία εναντίον του Οινόμαου. Η Καλαυρία, από την άλλη πλευρά, συνδέεται ετυμολογικά με τη φράση «καλή αύρα», κάτι που ταιριάζει με τη θαλάσσια φύση του νησιού και τη στενή του σχέση με τον θεό της θάλασσας, τον Ποσειδώνα.
Στην αρχαιότητα το νησί φαίνεται πως ήταν αρχικά ενωμένο με τις απέναντι ακτές της Πελοποννήσου. Με την πάροδο του χρόνου, οι προσχώσεις και οι γεωλογικές μεταβολές δημιούργησαν το στενό του Πόρου, που χωρίζει σήμερα το νησί από το Γαλατά. Στην αρχαία πόλη της Καλαυρίας βρισκόταν το ιερό του Ποσειδώνα, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της περιοχής, χτισμένο τον 6ο αιώνα π.Χ. στη θέση Παλάτια, ανάμεσα στις κορυφές Βίγλα και Προφήτης Ηλίας.
Κατά τους βυζαντινούς χρόνους τα νησιά του Σαρωνικού υπέφεραν συχνά από πειρατικές επιδρομές. Στον Πόρο, οι πειρατές χρησιμοποιούσαν κυρίως τον όρμο της Βαγιονιάς ως καταφύγιο. Στους νεότερους χρόνους το νησί απέκτησε σημαντικό ρόλο στην ιστορία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το 1830 ο ελληνικός στόλος εγκαταστάθηκε στον Πόρο, όμως το καλοκαίρι του 1831, κατά τη διάρκεια της πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ του Ιωάννη Καποδίστρια και της Ύδρας, ο ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης πυρπόλησε μέρος του στόλου για να μην περάσει υπό ρωσικό έλεγχο.
