Το όνομα Πόρος σημαίνει πέρασμα ή στενό θαλάσσιο δίαυλο, κάτι που αποδίδει απόλυτα τη γεωγραφία του τόπου, καθώς το νησί χωρίζεται από τις ακτές της Τροιζηνίας μόνο από ένα στενό κανάλι. Στην αρχαιότητα το νησί ονομαζόταν Καλαυρία, όνομα που πιθανότατα προέρχεται από τις λέξεις καλός και αύρα, δηλαδή «καλό αεράκι». Πράγματι, το καλοκαίρι το νησί δροσίζεται από τους ανέμους του Σαρωνικού, ενώ τον χειμώνα είναι πιο εκτεθειμένο στους δυνατούς καιρούς της περιοχής.
Κατά τους αρχαϊκούς χρόνους, η Καλαυρία υπήρξε σημαντικό θρησκευτικό και πολιτικό κέντρο, καθώς εδώ δημιουργήθηκε η περίφημη Αμφικτιονία της Καλαυρίας, μια ένωση πόλεων με κοινή λατρεία και πολιτικές σχέσεις. Στην καρδιά αυτής της ένωσης βρισκόταν το εντυπωσιακό ιερό του Ποσειδώνα, που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικά ιερά του Σαρωνικού. Στον ίδιο αυτό χώρο βρήκε τραγικό τέλος ο μεγάλος Αθηναίος ρήτορας Δημοσθένης, ο οποίος κατέφυγε στο ιερό όταν καταδιώχθηκε από τους Μακεδόνες μετά την ήττα των ελληνικών πόλεων.
Στους νεότερους χρόνους, ο Πόρος συνέβαλε ενεργά στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας του 1821. Το 1828 στο νησί υπογράφηκε το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας της Ελλάδας από τους πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων – Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1846, εγκαταστάθηκε εδώ ναύσταθμος του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, που λειτούργησε έως το 1878. Παράλληλα ιδρύθηκε η Σχολή Ναυτοπαίδων του Πολεμικού Ναυτικού, η οποία λειτουργεί μέχρι σήμερα.
Στην αυλή της σχολής βρίσκεται ο τάφος του φιλέλληνα Άγγλου αξιωματικού Λόρδου Χέιστινγκς, ο οποίος ήρθε το 1822 για να πολεμήσει στο πλευρό των Ελλήνων. Ο Χέιστινγκς υπήρξε κυβερνήτης του θρυλικού ατμοκίνητου πολεμικού πλοίου «Καρτερία», του πρώτου ατμοκίνητου πλοίου στην παγκόσμια ιστορία που συμμετείχε σε ναυμαχία.
Η σημερινή πόλη του Πόρου αναπτύχθηκε σχετικά αργά. Οι πρώτες κατοικίες κτίστηκαν γύρω από την κορυφή του λόφου που ονομάζεται Καστέλλι, όπου σήμερα δεσπόζει το μεγάλο ρολόι του νησιού. Από το σημείο αυτό ξεκίνησε η ανάπτυξη της πόλης, η οποία διατηρεί ακόμη τον παραδοσιακό χαρακτήρα της με τα σπίτια να κατεβαίνουν αμφιθεατρικά προς το λιμάνι.
Αξιοθέατα
Ρολόι του Πόρου (Καστέλλι)
Στην κορυφή του λόφου πάνω από την πόλη βρίσκεται το χαρακτηριστικό ρολόι του Πόρου, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σημεία του νησιού. Από εδώ η θέα προς το λιμάνι, το κανάλι και τις ακτές της Πελοποννήσου είναι εντυπωσιακή.
Ιερό του Ποσειδώνα Καλαυρίας
Στο βόρειο τμήμα του νησιού βρίσκονται τα ερείπια του αρχαίου ιερού του Ποσειδώνα, που υπήρξε το κέντρο της Καλαυρίας Αμφικτιονίας. Ο χώρος αποπνέει ακόμη την ατμόσφαιρα της αρχαίας λατρείας και συνδέεται με τον δραματικό θάνατο του Δημοσθένη.
Μονή Ζωοδόχου Πηγής
Περίπου 5 χλμ. από την πόλη, μέσα σε πυκνό πευκοδάσος, βρίσκεται η όμορφη μονή της Ζωοδόχου Πηγής, που ιδρύθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα. Στο κοιμητήριο της μονής βρίσκονται οι τάφοι ηρώων της Επανάστασης του 1821, όπως του ναυάρχου Τομπάζη και του ναυάρχου Αποστόλη.
Μητρόπολη Αγίου Γεωργίου
Στον μητροπολιτικό ναό της πόλης φυλάσσονται εξαιρετικές θρησκευτικές αγιογραφίες του σημαντικού Έλληνα ζωγράφου Κωνσταντίνου Παρθένη, οι οποίες προσδίδουν ιδιαίτερη καλλιτεχνική αξία στο εσωτερικό του ναού.
Παλιά Πόλη και Στενά Δρομάκια
Η περιπλάνηση στα στενά ανηφορικά σοκάκια του Πόρου είναι μια εμπειρία από μόνη της. Τα παραδοσιακά σπίτια, οι μικρές αυλές και τα πέτρινα σκαλιά δημιουργούν μια γοητευτική ατμόσφαιρα που θυμίζει άλλες εποχές.
Γεύσεις
Αμυγδαλωτά Πόρου
Το πιο χαρακτηριστικό γλυκό του νησιού είναι τα περίφημα αμυγδαλωτά. Φτιαγμένα από αλεσμένο αμύγδαλο, ζάχαρη και αρωματικά, αποτελούν παραδοσιακό κέρασμα και ιδανικό αναμνηστικό.
Ταβέρνες Πόρου και Γαλατά
Στην προκυμαία του Πόρου αλλά και απέναντι στον Γαλατά λειτουργούν πολλές παραδοσιακές ταβέρνες που προσφέρουν φρέσκο ψάρι, θαλασσινά και καλό σπιτικό κρασί. Ορισμένες ξεχωρίζουν ιδιαίτερα για την ποιότητα της κουζίνας τους.
Ποριώτικο Χασάπικο
Σε ορισμένες ταβέρνες διοργανώνονται «ελληνικές βραδιές», όπου πρωταγωνιστεί ο παραδοσιακός χορός ποριώτικο χασάπικο. Η μουσική, το φαγητό και η ζωντανή ατμόσφαιρα δημιουργούν μια αυθεντική εμπειρία ελληνικής φιλοξενίας.
