
Ο ανατολικός Κορινθιακός κόλπος, από την Κόρινθο έως τον όρμο των Αλκυονίδων και την Παραλία Σαράντη, αποτελεί μια ακτογραμμή όπου η γεωγραφία και η ιστορία συναντώνται με ιδιαίτερη ένταση. Η περιοχή βρίσκεται στο φυσικό όριο μεταξύ Πελοποννήσου, Μεγαρίδας και Βοιωτίας, γεγονός που της προσέδωσε στρατηγική σημασία ήδη από την αρχαιότητα. Τα περάσματα ανάμεσα στα βουνά Γεράνεια, Κιθαιρώνα και Πατέρα οδηγούσαν προς την κεντρική Ελλάδα, ενώ τα φυσικά λιμάνια της ακτής λειτουργούσαν ως μικροί κόμβοι εμπορίου και ναυσιπλοΐας στον Κορινθιακό.
Η ιστορία της περιοχής συνδέεται άρρηκτα με την αρχαία Κόρινθο, μία από τις σημαντικότερες πόλεις-κράτη της αρχαίας Ελλάδας. Χτισμένη στον Ισθμό, ανάμεσα στον Σαρωνικό και τον Κορινθιακό κόλπο, η πόλη εξελίχθηκε από τον 7ο αιώνα π.Χ. σε μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη, ιδρύοντας αποικίες και ελέγχοντας θαλάσσιους δρόμους σε όλη τη Μεσόγειο. Η επιρροή της επεκτεινόταν σε όλη τη βόρεια ακτή της Κορινθίας, όπου μικροί όρμοι και αγκυροβόλια εξυπηρετούσαν το εμπόριο και την επικοινωνία.
Λίγο βορειότερα από την Κόρινθο αναπτύχθηκε ήδη από την αρχαιότητα ένας τόπος αφιερωμένος στο νερό και την ίαση. Το σημερινό Λουτράκι ήταν γνωστό ως Θερμαί, χάρη στις φυσικές θερμές πηγές της, οι οποίες θεωρούνταν θεραπευτικές. Η παράδοση των λουτρών διατηρήθηκε επί αιώνες και η περιοχή εξελίχθηκε αργότερα σε σημαντικό λουτροθεραπευτικό κέντρο, διατηρώντας έως σήμερα τον χαρακτήρα της ως τόπος ανάπαυσης και ευεξίας.
Στην άκρη της χερσονήσου της Περαχώρας, πάνω από έναν μικρό προστατευμένο όρμο, βρισκόταν ένα από τα σημαντικότερα ιερά της αρχαϊκής περιόδου: το Ηραίο της Περαχώρας. Το ιερό, αφιερωμένο στη θεά Ήρα, λειτουργούσε ήδη από τον 9ο αιώνα π.Χ. και εξυπηρετούσε τόσο τη θρησκευτική ζωή όσο και τη ναυσιπλοΐα της περιοχής. Από το σημείο αυτό η θέα προς τον Κορινθιακό είναι απέραντη, γεγονός που υποδηλώνει τη συμβολική σχέση των αρχαίων ιερών με τη θάλασσα και τα ταξίδια.
Προχωρώντας ανατολικά, στις ακτές της Μεγαρίδας, συναντά κανείς τα εντυπωσιακά ερείπια της Αιγοσθένων, κοντά στο σημερινό Πόρτο Γερμενό. Η αρχαία πόλη υπήρξε οχυρωμένο λιμάνι της Μεγάρας και έλεγχε τον δρόμο από τη Βοιωτία προς τον Κορινθιακό κόλπο. Τα ισχυρά τείχη και οι πύργοι του φρουρίου, που χρονολογούνται κυρίως στον 4ο αιώνα π.Χ., αποτελούν σήμερα από τα καλύτερα διατηρημένα παραδείγματα αρχαίας οχυρωματικής στην Ελλάδα.
Κατά τους ρωμαϊκούς και βυζαντινούς χρόνους η περιοχή παρέμεινε σημαντικός θαλάσσιος διάδρομος. Μικροί όρμοι, όπως εκείνοι γύρω από τις Αλκυονίδες και τη σημερινή Παραλία Σαράντη, χρησιμοποιούνταν από αλιείς, εμπόρους και ταξιδιώτες. Τα βουνά που φτάνουν σχεδόν έως τη θάλασσα δημιουργούν μια ακτογραμμή με συνεχείς εναλλαγές από ακρωτήρια και κόλπους, προσφέροντας φυσικά καταφύγια αλλά και απαιτητική ναυσιπλοΐα.





