Η πόλη των Μεγάρων, χτισμένη ανάμεσα στον Σαρωνικό και τον Κορινθιακό κόλπο, αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους και ιστορικότερους οικισμούς της δυτικής Αττικής. Το όνομά της διατηρήθηκε αμετάβλητο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, γεγονός σπάνιο για ελληνική πόλη με τόσο μακρά ιστορία. Η προέλευση του ονόματος ερμηνεύεται με δύο βασικούς τρόπους: σύμφωνα με μια παράδοση προέρχεται από τον μυθικό ήρωα Μεγαρέα, γιο του Ποσειδώνα και βασιλιά της πόλης, ενώ μια άλλη εκδοχή το συνδέει με τα «μέγαρα», τα ιερά της θεάς Δήμητρας, της οποίας η λατρεία ήταν ιδιαίτερα ισχυρή και αρχαία στην περιοχή.
Η περιοχή κατοικείται συνεχώς από τη Νεολιθική εποχή, ενώ κατά τους αρχαϊκούς χρόνους (9ος–6ος αιώνας π.Χ.) τα Μέγαρα εξελίχθηκαν σε σημαντική πόλη–κράτος που ανταγωνιζόταν τις γειτονικές δυνάμεις της Αθήνας και της Κορίνθου. Την περίοδο αυτή οι Μεγαρείς ανέπτυξαν ισχυρό στόλο και ίδρυσαν αποικίες σε πολλές περιοχές του ελληνικού κόσμου, όπως στη Σικελία, την Προποντίδα και τον Εύξεινο Πόντο. Η πόλη συμμετείχε σε σημαντικές συγκρούσεις της αρχαιότητας, από τους Περσικούς Πολέμους έως τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, στον οποίο τάχθηκε στο πλευρό της Σπάρτης.
Τα Μέγαρα θεωρούνται επίσης η γενέτειρα της κωμωδίας. Κατά τις γιορτές προς τιμήν του θεού Διονύσου, οι Μεγαρείς συμμετείχαν σε θορυβώδεις πομπές και χορούς, σατιρίζοντας και πειράζοντας τους συμπολίτες τους με αυτοσχέδιους στίχους και τραγούδια. Από αυτά τα σατιρικά δρώμενα γεννήθηκε το θεατρικό είδος της κωμωδίας. Πατέρας της κωμωδίας θεωρείται ο Μεγαρεύς Σουσαρίων (6ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος δίδαξε πρώτος την έμμετρη κωμωδία και συνέβαλε στη διάδοσή της σε ολόκληρη την Αττική.
Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση το 146 π.Χ., τα Μέγαρα έχασαν σταδιακά την παλαιά πολιτική τους δύναμη και πέρασαν σε δεύτερο ρόλο. Στα βυζαντινά χρόνια η πόλη υπέστη επανειλημμένες επιδρομές και καταστροφές, ενώ ο φόβος των πειρατών έγινε ιδιαίτερα έντονος κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι κάτοικοι ζούσαν με συνεχή αγωνία, κρύβοντας τα υπάρχοντά τους και καταφεύγοντας σε ασφαλή σημεία κάθε φορά που εμφανιζόταν πλοίο στον ορίζοντα. Στα μέσα του 17ου αιώνα οι Βενετοί κατέλαβαν την πόλη και εξόντωσαν έναν διαβόητο πειρατή που λυμαίνονταν την περιοχή.
Το 1770, κατά την εξέγερση των Ορλωφικών, οι Μεγαρείς συμμετείχαν ενεργά στην προσπάθεια απελευθέρωσης από τους Οθωμανούς. Όταν όμως οι Ρώσοι συμφώνησαν με τους Τούρκους, η πόλη υπέστη σοβαρές συνέπειες. Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, τα Μέγαρα συμμετείχαν και πάλι ενεργά στον αγώνα. Σήμερα αποτελούν μια ζωντανή πόλη περίπου 30.000 κατοίκων, που διατηρεί ισχυρή ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα.
Αξιοθέατα
Αρχαιολογικός χώρος Μεγάρων
Στην περιοχή σώζονται λείψανα της αρχαίας πόλης που υπήρξε σημαντικό κέντρο της Μεγαρικής επικράτειας. Τα ευρήματα μαρτυρούν τη σημασία των Μεγάρων ως ισχυρής αρχαίας πόλης–κράτους.
Αρχαίο λιμάνι Νισαίας
Η Νισαία ήταν το αρχαίο λιμάνι των Μεγάρων στον Σαρωνικό κόλπο. Σήμερα διακρίνονται τμήματα των αρχαίων λιμενικών εγκαταστάσεων που θυμίζουν τον σημαντικό ναυτικό ρόλο της πόλης.
Τείχη και αρχαίες οχυρώσεις
Η πόλη διέθετε ισχυρά οχυρωματικά έργα που προστάτευαν την επικράτειά της και συνέδεαν την πόλη με το λιμάνι της Νισαίας.
Παλιά πόλη των Μεγάρων
Η σύγχρονη πόλη διατηρεί στοιχεία της παραδοσιακής μεγαρικής αρχιτεκτονικής, με μικρούς δρόμους, πλατείες και εκκλησίες που συνθέτουν το ιστορικό κέντρο.
Γεύσεις
Παραδοσιακές πίτες της Μεγαρίδας
Η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει πολλές παραδοσιακές πίτες, που παρασκευάζονται με απλά υλικά της αγροτικής ζωής της περιοχής.
Κρέατα στη σχάρα και αγροτικά προϊόντα
Η εύφορη πεδιάδα της Μεγαρίδας τροφοδοτεί την τοπική κουζίνα με ποιοτικά κρέατα, λαχανικά και γαλακτοκομικά προϊόντα.
Τοπικό κρασί και μεζέδες
Όπως σε όλη τη δυτική Αττική, το φαγητό συνοδεύεται συχνά από κρασί ή ρετσίνα, σε ένα αυθεντικό ελληνικό τραπέζι.
