Αλιβέρι, εργοστάσιο ΔΕΗ
Το Αλιβέρι είναι σήμερα μία από τις πιο δραστήριες πόλεις της κεντρικής-νότιας Εύβοιας. Έχει μια ιστορία πολύ πιο βαθιά από ό,τι υποδηλώνει το σύγχρονο βιομηχανικό προφίλ του. Το όνομα «Αλιβέρι» πιστεύεται ότι προέρχεται από τους παλιούς ιδιοκτήτες της περιοχής κατά την οθωμανική εποχή – πιθανότατα από το κτήμα του Αλή Μπέη (ή Αλή Βελί) – το όνομα του οποίου σταδιακά εξελληνίστηκε σε Αλιβέρι. Παλαιότερες εκδοχές εμφανίζονται σε αρχεία του 17ου-18ου αιώνα που αναφέρονται στα ευρύτερα χωράφια και κτήματα νότια του Ευρίπου.
Αν και η ίδια η πόλη δεν έχει συνεχή αστική παρουσία από την αρχαιότητα, η ευρύτερη περιοχή της ήταν κατοικημένη από την κλασική εποχή, καθώς βρισκόταν μεταξύ των εδαφών της αρχαίας Στύρας και της Ερετρίας. Αρχαιολογικές έρευνες στους λόφους γύρω από το Μιλάκι, τον Κατάκαλο και τον Άγιο Λουκά έχουν ανακαλύψει διάσπαρτα κλασικά και ελληνιστικά ερείπια, αγροτικά ιερά και ίχνη αγροκτημάτων που ανήκαν στην αγροτική ενδοχώρα της νότιας Εύβοιας. Αυτά δεν ήταν οργανωμένες πόλεις-κράτη, αλλά μέρος της παραγωγικής υπαίθρου που τροφοδοτούσε την ισχυρή πεδιάδα της Ερετριάς.
Μια πραγματική καμπή ήρθε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν το Αλιβέρι έγινε ένα από τα σημαντικότερα βιομηχανικά κέντρα της Ελλάδας, χάρη στα άφθονα κοιτάσματα λιγνίτη. Η εξόρυξη λιγνίτη ξεκίνησε επίσημα το 1873, μετατρέποντας την περιοχή από έναν ήσυχο αγροτικό οικισμό σε μια ενεργητική εργατική πόλη. Το 1953, η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) ίδρυσε ένα από τα πρώτα λιγνιτοηλεκτρικά εργοστάσια της Ελλάδας, το οποίο τροφοδοτούσε με ηλεκτρική ενέργεια μεγάλα τμήματα της χώρας και καθόρισε την ταυτότητα του Αλιβέρι για δεκαετίες.
Η πόλη αναπτύχθηκε ραγδαία, προσελκύοντας εργάτες, μηχανικούς και τεχνίτες από όλη την Ελλάδα. Η παραγωγή τσιμέντου και η εξόρυξη πετρωμάτων συνέβαλαν περαιτέρω στην τοπική ευημερία, προσδίδοντας στο Αλιβέρι μια μοναδική βιομηχανική κληρονομιά που εξακολουθεί να διαμορφώνει το τοπίο του — παλιά φρέατα, μεταφορικές ταινίες και στοές εξόρυξης παραμένουν ορατά μνημεία της εποχής που το Αλιβέρι τροφοδοτούσε με ενέργεια τη μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα τελευταία χρόνια, η παρακμή του λιγνίτη και η στροφή προς σύγχρονες πηγές ενέργειας έχουν ωθήσει την περιοχή προς τη διαφοροποίηση, αλλά το Αλιβέρι διατηρεί μια αυθεντική γοητεία, συνδυάζοντας το βιομηχανικό του παρελθόν με μια ζωντανή παραθαλάσσια γειτονιά στον Καράβο και εύκολη πρόσβαση στην όμορφη ενδοχώρα της κεντρικής Εύβοιας.
