Νησί Τριζόνια, από Α
Αρχαία & Ρωμαϊκή Εποχή
Λίγα είναι τα τεκμηριωμένα στοιχεία για το νησί Τριζόνια στους κλασικούς συγγραφείς. Το μικρό του μέγεθος και η εγγύτητά του προς την ηπειρωτική χώρα πιθανόν το έκαναν να παίζει δευτερεύοντα ρόλο στο ευρύτερο πολιτικο-στρατιωτικό σκηνικό της περιοχής. Γεωγραφικά τα Τριζόνια βρίσκονται στο βόρειο τμήμα του Κορινθιακού Κόλπου, μόλις απέναντι από την Φωκίδα και την Πελοπόννησο.
Κατά τη ρωμαϊκή εποχή, η περιοχή του Κορινθιακού ήταν ενταγμένη στο διοικητικό σύστημα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αν και το ίδιο το νησί παρέμεινε μικρό και αραιά κατοικημένο, επωφελήθηκε από την σχετική ειρήνη και τη θαλάσσια επικοινωνία της εποχής. Το φυσικό λιμάνι στα Τριζόνια αναφέρεται ως καλά προστατευμένο και κατάλληλο για πλοία ήδη από παλιά.
Βυζαντινή & Μεσαιωνική Περίοδος
Μετά την παρακμή της Ρώμης και κατά την ακμή του Βυζαντίου, η περιοχή του Κορινθιακού έγινε πιο ευαίσθητη σε ναυτικές επιδρομές, εσωτερικούς μετασχηματισμούς και αλλαγές εξουσιών. Τα Τριζόνια δεν εμφανίζονται σε πληθώρα βυζαντινών πηγών, αλλά χάρη στο λιμάνι τους και στην εγγύτητά τους προς την ηπειρωτική χώρα, πιθανόν να χρησίμευαν ως μικρό λιμάνι ή ενδιάμεσος σταθμός. Κατά την οθωμανική περίοδο το νησί αναφέρθηκε ότι χρησιμοποιήθηκε ως τόπος καραντίνας για ταξιδιώτες.
Νεότερη Εποχή & Ελληνική Ανεξαρτησία
Τον 19ο αιώνα, κατά τον Αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, τα Τριζόνια έχουν μια μικρή αλλά ενδιαφέρουσα καταγραφή. Το 1827, ο ηγέτης Ανδρέας Λόνδος έφερε 500 άνδρες στο νησί και πολέμησε 2.000 οθωμανικές δυνάμεις — με επιτυχία.
Τις τελευταίες δεκαετίες, τα Τριζόνια έγιναν γνωστά για την ηρεμία τους, την απαγόρευση των αυτοκινήτων, το παραδοσιακό χωριό και το φυσικό τους λιμάνι — και είναι το μόνον κατοικημένο νησί στον Κορινθιακό Κόλπο. Το μέγεθος τους (περί τα 2,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα) και ο μικρός πληθυσμός (55 το 2021) τα κάνουν μοναδικά.
Μια εντυπωσιακή σύγχρονη πλευρά: τη δεκαετία του 1960, ο μεγαλοεφοπλιστής Αριστοτέλης Ωνάσης προσπάθησε να αγοράσει το νησί — αλλά οι κάτοικοι αρνήθηκαν να πουλήσουν.
Γενικά
Φαντάσου να φτάνεις με βάρκα σε ένα μικρό νησί, λίγα λεπτά από την ηπειρωτική χώρα, χωρίς δρόμους για αυτοκίνητα, με ένα χωριό γύρω από ένα φυσικό λιμάνι, ελαιώνες και αμπελώνες στους λόφους, και το βαθύ μπλε του Κορινθιακού να σε περιβάλλει. Αυτά είναι τα Τριζόνια. Η ιστορία τους δεν είναι γεμάτη με μεγάλες μάχες και αυτοκρατορικές αλλαγές – αλλά είναι η ιστορία της ήσυχης επιβίωσης: από αρχαίους ναυτικούς, Βυζαντινούς, Οθωμανούς, αγωνιστές της ελευθερίας, μέχρι έναν σύγχρονο τόπο ξεκούρασης και φυσικής ομορφιάς.
Το όνομά τους θυμίζει είτε το τριζόνι που κελαηδά τα καλοκαίρια είτε το «τρι-νησιά», επισημαίνοντας πως ανήκει σε μικρό σύμπλεγμα νησιών (με τα Πρασούδι και Άγιο Ιωάννη).
