Σύμφωνα με την μυθολογία το όνομα της Άνδρου βγήκε από τον Άνδρο, γιο του Ανίου, ο οποίος ήταν γιος του θεού Απόλλωνα. Κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, προέρχεται από τον στρατηγό Άνδρο, του βασιλιά της Κρήτης Ραδάμανθυ. Η Άνδρος όμως στην αρχαιότητα είχε και άλλα ονόματα, όπως Υδρούσα, Λασία, Νωναγρία και Επαγρίς, τα οποία οφείλει στην πλούσια βλάστηση της και τα πολλά ποτάμια, ρέματα και πηγές.
Η Άνδρος κατοικείται συνεχώς από το 4000 π.Χ. Στο νησί της Άνδρου έχουν βρεθεί αγγεία, διάφορα εργαλεία και σπίτια, από διάφορες φυλές: Κάρες, Φοίνικες, Κυκλαδίτες, αργότερα Μινωίτες και Πελασγοί με τελευταίους τους Ίωνες.
Εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης, η Άνδρος στην αρχαιότητα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα ναυτικά και εμπορικά κέντρα της Ελλάδας, συνδέοντας την Μινωική Κρήτη με τις πόλεις τις κεντρικής Ελλάδας.
Κατά τον Ελληνοπερσικό πόλεμο, οι κάτοικοι του νησιού είχαν πάρει το μέρος των Περσών. Έτσι το 480 π.Χ., όταν οι Πέρσες αποσύρθηκαν από την Ελλάδα, οι Αθηναίοι επιτέθηκαν στην Άνδρο όμως δεν ήταν αποτελεσματικοί εξαιτίας της καλής της οχύρωσης. Δύο χρόνια αργότερα, η Άνδρος μπαίνει στην Δηλιακή συμμαχία και ύστερα στην Αθηναϊκή ηγεμονία. Στον Πελοποννησιακό πόλεμο η Άνδρος κατακτήθηκε από τους Σπαρτιάτες το 411 π.Χ.
Στα Βυζαντινά χρόνια η Άνδρος ήταν μια από τις πρώτες πόλεις που εκχριστιανίστηκαν. Λόγω της σημαντικής θέσης της στις θαλάσσιες οδούς προς Κωνσταντινούπολη, κτίστηκε ένα τελωνείο στην Άνδρο, με αποτέλεσμα να γίνει ένα ισχυρό και πλούσιο νησί με μεγάλη ναυτική δύναμη.
Με την άλωση της πόλης από τους Φράγκους (1204 μ.Χ.), η κυριαρχία της Άνδρου περνά σε βενετικά χέρια. Tο 1537μ.Χ. οι Οθωμανοί υπό τον αρχιναύαρχο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσσα, κατέκτησαν την Άνδρο, και στα μετέπειτα χρόνια έκαναν αρκετές προσπάθειες για να εξισλαμίσουν τους κατοίκους της. Η Άνδρος ελευθερώθηκε κατά την διάρκεια της Ελληνικής επανάστασης το 1825 μ.Χ.
Στην Άνδρο υπάρχουν αρκετά ενδιαφέροντα μουσεία τα οποία αξίζει να τα επισκεφτείτε. Στην πρωτεύουσα της Άνδρου, το Κάστρο, να δούμε το κάστρο στην παραλία της Άνδρου. Ένα άλλο πολύ ωραίο αξιοθέατο είναι η Ζαγόρα, που βρίσκεται στο ομώνυμο οροπέδιο στην Δυτική Άνδρο. Σύμφωνα με αρχαιολόγους, είναι μια πόλη από την γεωμετρική περίοδο.
Η Άνδρος επίσης έχει πολύ ωραίες αμμουδιές, πάρα πολλές σε αριθμό. Κάθε κόλπωση είναι και μια ακόμη αμμουδερή παραλία. Επειδή το νησί υποφέρει από ανέμους, αξίζει να δέσουμε κάπου ασφαλώς και να γυρίσουμε το νησί με νοικιασμένο αυτοκίνητο, το οποίο …κουνάει πολύ λιγότερο με τον άνεμο.
Αξιοθέατα
Χώρα (Κάστρο)
Η πρωτεύουσα της Άνδρου είναι μία από τις πιο αριστοκρατικές και ατμοσφαιρικές Χώρες των Κυκλάδων, χτισμένη πάνω σε στενή χερσόνησο με νεοκλασικά αρχοντικά, πλακόστρωτα σοκάκια και έντονη ναυτική αύρα. Ένας περίπατος στο Κάστρο εξηγεί αμέσως γιατί η Άνδρος θεωρείται το νησί της αρχοντιάς και των καπεταναίων.
Ενετικό Κάστρο της Χώρας
Το κάστρο του 13ου αιώνα, χτισμένο την εποχή της Φραγκοκρατίας, παραμένει το πιο χαρακτηριστικό τοπόσημο της πόλης. Στέκεται πάνω στο βραχώδες άκρο της χερσονήσου και θυμίζει την εποχή που η Άνδρος βρισκόταν στην πρώτη γραμμή του Αιγαίου απέναντι σε πειρατές, στόλους και κατακτητές.
Μουσεία της Χώρας
Η Χώρα συγκεντρώνει ένα σπάνιο πολιτιστικό βάθος για κυκλαδικό νησί, με το Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Ναυτικό Μουσείο. Εκεί ο επισκέπτης γνωρίζει τόσο την αρχαία και βυζαντινή Άνδρο όσο και τη νεότερη ναυτική της ταυτότητα, που έκανε το νησί διάσημο πολύ πέρα από το Αιγαίο.
Παναγία η Παλατιανή
Ο ιστορικός αυτός ναός του 13ου αιώνα αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εκκλησιαστικά μνημεία της Χώρας. Ξεχωρίζει για την παλαιότητά του, αλλά και για το όμορφο τέμπλο του, που δένει απόλυτα με το μεσαιωνικό και αρχοντικό ύφος της περιοχής.
Γαύριο και οι παραλίες του Αγίου Πέτρου και της Χρυσής Άμμου
Το Γαύριο, το κύριο λιμάνι της Άνδρου από τα νεότερα χρόνια, είναι σήμερα η πρώτη ζωντανή εικόνα του νησιού για τους περισσότερους επισκέπτες. Πολύ κοντά του βρίσκονται δύο από τις καλύτερες παραλίες της Άνδρου, ο Άγιος Πέτρος και η Χρυσή Άμμος, που συνδυάζουν εύκολη πρόσβαση και όμορφα νερά.
Μπατσί
Το Μπατσί είναι ένας σύγχρονος, κοσμοπολίτικος οικισμός χτισμένος γύρω από έναν ωραίο φυσικό όρμο και αμμουδερή παραλία. Συνδυάζει την τουριστική άνεση με όμορφη θέα και χαλαρή κυκλαδίτικη ατμόσφαιρα, ενώ αξίζει και μια επίσκεψη στον Ιερό Ναό του Αγίου Φιλίππου.
Κόρθι
Το Κόρθι, με ρίζες που φθάνουν ως τη Φραγκοκρατία, είναι μια γωνιά της Άνδρου με πιο ήρεμο, αυθεντικό χαρακτήρα. Εκτός από τον όμορφο οικισμό, ενδιαφέρον παρουσιάζει και το Λαογραφικό Μουσείο, που δίνει μια καλή εικόνα της καθημερινής ζωής και της παράδοσης του νησιού.
Μονή Παναχράντου
Χτισμένη σε εντυπωσιακή θέση στις πλαγιές του όρους Γερακώνα, η Μονή Παναχράντου είναι από τα σημαντικότερα βυζαντινά προσκυνήματα της Άνδρου. Η τοποθεσία της, το ιστορικό της βάθος και η ισχυρή της παράδοση την κάνουν έναν από τους πιο ουσιαστικούς σταθμούς του νησιού.
Μεσαριά και ο ναός των Ταξιαρχών
Η Μεσαριά υπήρξε σημαντικό κέντρο του νησιού στα βυζαντινά χρόνια και διατηρεί ακόμη αυτή την αίσθηση παλαιού πυρήνα. Ο ναός των Ταξιαρχών του 12ου αιώνα είναι ένα από τα σημαντικά βυζαντινά μνημεία της Άνδρου και αξίζει οπωσδήποτε μια στάση.
Αποίκια και η πηγή Σάριζα
Τα Αποίκια είναι ένα από τα πιο δροσερά και καταπράσινα χωριά της Άνδρου, περιτριγυρισμένο από νερά και βλάστηση. Εδώ βρίσκεται η περίφημη πηγή Σάριζα, που έχει συνδεθεί με τη φήμη του νησιού για τα πολλά και καλής ποιότητας νερά του.
Διποτάματα και οι νερόμυλοι
Στην περιοχή του Ασίνετη, το τοπίο των Διποταμάτων με τους παλιούς νερόμυλους είναι από τα πιο ξεχωριστά της Άνδρου. Η διαδρομή μέσα στη βλάστηση, ανάμεσα σε πέτρινα κτίσματα και τρεχούμενα νερά, αποκαλύπτει μια Άνδρο διαφορετική από την ξερή εικόνα που πολλοί συνδέουν με τις Κυκλάδες.
Παλαιόπολη
Η Παλαιόπολη ήταν η αρχαία πρωτεύουσα της Άνδρου και ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς τόπους του νησιού. Στην ακτή σώζονται ίχνη αρχαίου λιμανιού, ενώ πολλά από τα ευρήματα της περιοχής φιλοξενούνται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Χώρας.
Στενιές
Οι Στενιές είναι άρρηκτα δεμένες με τη ναυτική ιστορία της Άνδρου και μερικές από τις πιο γνωστές οικογένειες καπεταναίων και εφοπλιστών. Το χωριό έχει ιδιαίτερη αρχοντική φυσιογνωμία, με μεγάλα σπίτια και μια αίσθηση παλιάς ευημερίας.
Σπήλαιο Αλαδινού (Φόρος)
Το σπήλαιο στο Αλαδινό είναι ένα από τα σημαντικότερα φυσικά αξιοθέατα της Άνδρου, με εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Πρόκειται για μια επίσκεψη που προσθέτει μια διαφορετική, γεωλογική διάσταση στην εξερεύνηση του νησιού.
Γεύσεις
Φουρτάλια
Η πιο χαρακτηριστική γεύση της Άνδρου είναι η φουρτάλια, μια πλούσια ομελέτα με αυγά, πατάτες, τοπικά λουκάνικα και συχνά καπνιστό χοιρινό. Είναι ένα πιάτο βαθιά συνδεδεμένο με την αγροτική ζωή του νησιού και εκφράζει την απλή αλλά γενναιόδωρη ανδριώτικη κουζίνα.
Τοπικά λουκάνικα και καπνιστό χοιρινό
Τα αλλαντικά της Άνδρου δίνουν ένταση και χαρακτήρα σε πολλά τοπικά πιάτα, με πιο γνωστή τη χρήση τους στη φουρτάλια. Οι γεύσεις τους είναι γεμάτες, αυθεντικές και ταιριάζουν ιδανικά με κρασί ή μεζέ.
Τυρόπιτες Άνδρου
Οι ανδριώτικες τυρόπιτες συγκαταλέγονται στα πιο αγαπημένα παραδοσιακά εδέσματα του νησιού. Με τραγανό φύλλο και πλούσια γέμιση, σερβίρονται τόσο ως κέρασμα όσο και ως μέρος ενός πλήρους τραπεζιού.
Τοπικό κρασί
Η Άνδρος έχει παράδοση στο κρασί ήδη από την αρχαιότητα, και ακόμη σήμερα παράγει αξιόλογες τοπικές ποικιλίες. Ένα ποτήρι ανδριώτικο κρασί συνοδεύει ιδανικά τα παραδοσιακά πιάτα και φέρνει στο τραπέζι τη γεύση του νησιώτικου τοπίου.
Αμυγδαλωτά
Τα αμυγδαλωτά της Άνδρου είναι από τα πιο κομψά και αγαπημένα γλυκά του νησιού, με φίνο άρωμα και απαλή υφή. Συνοδεύουν όμορφα τον καφέ ή προσφέρονται ως παραδοσιακό κέρασμα σε γιορτές και επισκέψεις.
Γλυκά του κουταλιού
Τα γλυκά του κουταλιού αποτελούν σταθερή αξία της ανδριώτικης φιλοξενίας. Φτιαγμένα από φρούτα και πρώτες ύλες της εποχής, φέρνουν στο τραπέζι τη γλυκιά, σπιτική πλευρά της τοπικής παράδοσης.
