Νέα Σκιώνη και λιμάνι
Η Νέα Σκιώνη είναι ένας σύγχρονος παραθαλάσσιος οικισμός στη χερσόνησο της Κασσάνδρας, του οποίου το όνομα επιλέχθηκε συνειδητά ώστε να παραπέμπει στην αρχαία πόλη της Σκιώνης που βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή. Στην πράξη, ο σημερινός οικισμός αναπτύχθηκε γύρω από την ακτή, όπου υπήρχε ήδη εποχική αλιευτική δραστηριότητα, και σταδιακά εξελίχθηκε στο μόνιμο χωριό και στο μικρό λιμάνι που γνωρίζουμε σήμερα.
Η Νέα Σκιώνη ιδρύθηκε το 1918 μ.Χ., ενώ ο παλαιότερος, εσωτερικός οικισμός της περιοχής —γνωστός ως Τσαπράνι— εγκαταλείφθηκε οριστικά λίγα χρόνια αργότερα (συνήθως τοποθετείται γύρω στο 1930 μ.Χ.). Η μετακίνηση αυτή από την ενδοχώρα προς τη θάλασσα ακολουθεί ένα ευρύτερο πρότυπο στη Χαλκιδική, όπου η οικονομική ζωή άρχισε να συνδέεται πιο άμεσα με την αλιεία, τις θαλάσσιες μεταφορές και, αργότερα, τον τουρισμό.
Αρχαία Σκιώνη – η πόλη πίσω από το όνομα
Η αρχαία Σκιώνη (ή Σκιόνη) βρισκόταν στην Παλλήνη (Κασσάνδρα) και θεωρούνταν ήδη στην αρχαιότητα μια παλαιά αποικία της Χαλκιδικής. Αρχαίοι συγγραφείς διασώζουν την τοπική παράδοση σύμφωνα με την οποία οι ιδρυτές της προέρχονταν από την Πελοπόννησο, ενώ ένας μυθικός συσχετισμός συνέδεε την ίδρυσή της με τους νόστους μετά τον Τρωικό Πόλεμο. Πέρα από τον θρυλικό χαρακτήρα αυτών των αφηγήσεων, η Σκιώνη υπήρξε πραγματική πόλη-κράτος, με οχυρώσεις και ακρόπολη, τα ίχνη της οποίας αναζητούνται αρχαιολογικά στην περιοχή νοτιοανατολικά της σημερινής Νέας Σκιώνης.
Η ιστορική της πορεία γίνεται σαφέστερη κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. ανήκε στη συμμαχία των Αθηναίων, όμως το 423 π.Χ. αποστάτησε από την Αθήνα κατά τη διάρκεια της εύθραυστης ανακωχής, ενθαρρυμένη από τον Σπαρτιάτη στρατηγό Βρασίδα —μια επιλογή που αποδείχθηκε μοιραία όταν οι Αθηναίοι ανέκτησαν τον έλεγχο της περιοχής.
Όταν η Αθήνα επανήλθε στρατιωτικά, η τιμωρία υπήρξε εξαιρετικά σκληρή: η πόλη καταλήφθηκε και καταστράφηκε, ενώ ο πληθυσμός της υπέστη μαζικές εκτελέσεις και εξανδραποδισμό. Η τύχη της Σκιώνης αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της αμείλικτης βίας που μπορούσε να ασκήσει ο πόλεμος απέναντι σε πόλεις που αποστατούσαν από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής.
